Historische landschappen | Cultuurhistorie
Geologische processen zoals zeespiegelstijging, bodemdaling, getijdenbeweging, veengroei, opstuiving, afslag, sedimentatie en erosie hebben het Waddengebied gevormd in de afgelopen 10.000 jaar. Lees meer ↓
Deze processen vormden de Waddenzee tot wat zij nu is. Het Waddengebied is het enige deel van Nederland waar deze vormende geologische processen nog min of meer ongestoord op grote schaal plaatsvinden.
Zichtbaar op kaarten
Al deze bewegingen zijn moeilijk direct met het blote oog te zien. Gelukkig zijn er veel kaarten beschikbaar waarop dit vastgelegd is. Dat maakt alles veel duidelijker.
Informatie- en beleefpunten
Het Eiland Bosch Cultuurhistorie
In 1700 bestond er een extra Waddeneiland, ten oosten van het huidige Schiermonnikoog – het Eiland Bosch. Weggeslagen tijdens een stormvloed, waardoor het ook wel het Groningse Atlantis wordt genoemd. toon op kaart
De Dijk van Holwerd naar Ameland Cultuurhistorie
Op de historische kaart van 1883 staat de voormalige dam van Holwerd naar Nes op Ameland aangegeven. Deze rijshouten dam is aangelegd tussen 1875 en 1878, maar opgegeven na schade door stormvloeden in 1882. toon op kaart
Voormalige Middelzee Cultuurhistorie
In de tijd van de middeleeuwen mondde op deze locatie een zeearm uit in de Waddenzee. Deze middeleeuwse zeearm begon ten oosten van Bolsward en boog bij Sneek naar het Noorden. Zie jij het al voor je dat je van Marssum naar Leeuwarden moest reizen met de boot? toon op kaart
Kaarten
Historische kaart 1848, oostelijke Waddenzee Cultuurhistorie
<p>Op deze kaart zijn de contouren van een stukje voormalige Waddenzee zichtbaar. Zo is hier Schiermonnikoog een stuk kleiner dan nu. Ook is de zandplaat 'het Rif' tussen Ameland en Schiermonnikoog niet aanwezig, waardoor de Engelsmansplaat een veel grotere oppervlakte heeft.</p> toon kaart
Historische kaart 1852, westelijke Waddenzee Cultuurhistorie
<p>Een uitsnede van de kaart van de Zuiderzee. De Waddenzee was een belangrijk doorvoergebied voor schepen die vanaf de toenmalige Zuiderzee de wereld gingen verkennen. Vandaar dat het Waddengebied ook op deze kaart te zien is. Als je goed naar deze kaart kijkt, kun je oude vaarroutes ontdekken. Deze kaart is samengesteld door G. Hulst van Keulen, te Amsterdam.</p> toon kaart
Historische kaart 1883, hele Waddenzee Cultuurhistorie
<p>Het Wad is erg dynamisch en dat is goed terug te zien op deze kaart. Zie de contouren van het Wad in 1883 met haar toenmalige geulen en zandbanken. De namen van de geulen komen je misschien bekend voor, maar de ligging is hier vaak toch een beetje anders dan nu. Ook de Eilanden hebben andere vormen. En is de Lauwerzee ten noorden van Friesland je al opgevallen? Enige idee wat je daar nu kunt vinden?</p><p>Deze kaart is een uitsnede van een grotere kaart waarop ook de Noordzee staat. De kaart heet ‘Noordzee, van Texel tot de Elbe en Weser’ gemaakt door Jacob Swart. Uitgegeven bij de Weduwe G. Hulst van Keulen, Amsterdam 1883.</p> toon kaart
Paleogeografische reconstructie 100 n. Chr. Cultuurhistorie
<p>Landschappen veranderen langzaam door de invloeden van bijvoorbeeld wind en water. Ook in Nederland is er sinds de laatste ijstijd veel veranderd. Op deze paleogeografische kaart is een reconstructie gemaakt van het landschap 100 jaar na Chr. Vooral Noord-Holland en Friesland hebben hier een andere vorm dan die we nu kennen. In deze tijd werden de boeren in het zuiden van Nederland verrast door de Romeinen, maar in het noorden was het leven ook niet rooskleurig. De Nederlandse kust bestond uit een moeras met veen, dat het wonen hier erg lastig maakt.</p><p>Deze kaart is gemaakt door Vos in 2018. Lees meer over de Nederlandse landschapsgeschiedenis op deze website (<a href="https://www.atlasleefomgeving.nl/nieuws/maak-reis-door-12000-jaar-landschapsgeschiedenis" target="_blank">https://www.atlasleefomgeving.nl/nieuws/maak-reis-door-12000-jaar-landschapsgeschiedenis</a>)</p> toon kaart
Historische landschappen | Cultuurhistorie
De Waddenzee zit vol met verhalen, de ene iets beter verstopt dan de ander. Om zeker te weten dat je geen verborgen verhaal over het hoofd ziet zijn hier al de informatiepunten over Cultuurhistorie verzameld. Zoek de leukste punten uit en zie op de kaart waar ze liggen. Waar gaat jouw eerstvolgende reis naar toe?
Informatie- en beleefpunten
Het Eiland Bosch Cultuurhistorie
In 1700 bestond er een extra Waddeneiland, ten oosten van het huidige Schiermonnikoog – het Eiland Bosch. Weggeslagen tijdens een stormvloed, waardoor het ook wel het Groningse Atlantis wordt genoemd. toon op kaart
De Dijk van Holwerd naar Ameland Cultuurhistorie
Op de historische kaart van 1883 staat de voormalige dam van Holwerd naar Nes op Ameland aangegeven. Deze rijshouten dam is aangelegd tussen 1875 en 1878, maar opgegeven na schade door stormvloeden in 1882. toon op kaart
Voormalige Middelzee Cultuurhistorie
In de tijd van de middeleeuwen mondde op deze locatie een zeearm uit in de Waddenzee. Deze middeleeuwse zeearm begon ten oosten van Bolsward en boog bij Sneek naar het Noorden. Zie jij het al voor je dat je van Marssum naar Leeuwarden moest reizen met de boot? toon op kaart
Historische landschappen | Cultuurhistorie
We zullen onze kaarten maar gelijk op tafel leggen: Wij van de Wadkijker laten ons graag in de kaart kijken. Letterlijk. Want met dit overzicht spelen we je in de kaart door alle informatie over Cultuurhistorie op kaarten te presenteren. Bekijk er eens een paar van hetzelfde gebied en zie hoe een kaart de kijk op een gebied totaal kan veranderen. Klopt het denk je, of is het doorgestoken kaart? In dat geval mag je het altijd bij ons aankaarten
